Skull, painting by Jan Maris Schedel, 2022  ·  olieverf op doek, 52 × 41 cm  ·  beschikbaar bij atelier Maris (email)

De enige leraar op artistiek gebied die ik ooit heb gehad was mijn tekenleraar op de middelbare school, Willem de Boer.
Als leraar was hij nogal anarchistisch. Zo rookte hij in de klas, draaide hij obscure muziek tijdens de les, hoefde ik niet met de reguliere opdrachten mee te doen maar kon ik aan een eigen verzameling tekeningen op basis van een thema werken, en toonde hij op een excursie na een winkelbezoek enkele leerlingen wat hij zojuist had gejat.
Zijn vrije werk bestond uit fotografie waarin hij vervreemdende kijkhoeken en visuele grappen combineerde, en tekeningen en collages waarin hij visuele vondsten uitwerkte. Een voor hem obsessief terugkerend beeldelement in die tijd was het hoofd van Mickey Mouse, met de karakteristieke ronde oren. Mijn tekenleraar was constant gespitst op het pareidolisch – als een zogenaamd 'dubbelbeeld' – verschijnen van het Mickey-oren-patroon in zijn omgeving. Hij zag het in kranen, badpakken, boomvormen, architectuur, in alles. Deze vondsten legde hij vast in tekeningen en foto's, waarvan een enorme verzameling werd opgebouwd, en waaruit hij regelmatig voorbeelden aan geïnteresseerde leerlingen liet zien.
Na de middelbare schoolperiode bleven we ideeën en afbeeldingen uitwisselen. Nadat hij het Mickey Mouse-thema vrijwel volledig had uitgeput, schakelde hij over op het verschijnsel 'De schreeuw'. Het ging hier om een gezichtvorm met een wijd opengesperde mond. Zoals in het werk van Munch. Maar ook bijvoorbeeld Caravaggio's Medusa. Dit beeld verscheen hem opnieuw pareidolisch in allerlei dagelijkse voorwerpen. Ook deze verschijningen legde hij vast in een grote verzameling, die hij in een map bij zich droeg om te laten zien.
Ik werd aangestoken door deze fenomenale basisvorm, die begon op te duiken in allerlei gedaanten. Op een goed moment bladerde ik door een boek over anatomie van het menselijk lichaam en zag daarin de afbeelding van de onderzijde van een schedel. Onmiddelijk zag ik in deze vorm het schreeuw-beeld. Tijdens een ontmoeting met mijn tekenleraar, waarbij hij zijn nieuwste aanwinsten toonde, liet ik mijn vondst zien. Aan zijn reactie zag ik dat ik de ultieme schreeuw had gevonden. De oerschreeuw en de dood, met alle mogelijke andere beladen fenomenen daaraan verbonden. Zo ontdekte ik later, dat de Spaanse schilder Zurbarán enkele schilderijen van een monnik maakte, wellicht de heilige Franciscus van Assisi, meestal knielend, met een lange puntige capuchon boven zijn monnikspij, devoot een schedel voor zich houdend, de onderzijde naar zich toegekeerd.